Behandeling van oogziekten

Refractieafwijkingen

Bijziend of myoop

Wat dichtbij is, ziet men goed; in de verte ziet men wazig. Dit komt omdat het oog iets te lang is: de lichtstralen komen samen vóór het netvlies in plaats van erop. Een bril of contactlenzen zorgen ervoor dat de lichtstralen toch samenvallen op het netvlies. Wie zonder bril of lenzen scherp wil zien, kan zich laten behandelen met ooglaser of implantlenzen.

Verziend of hypermetroop

Wat veraf is, ziet men goed; dichtbij ziet men wazig. Dit komt omdat het oog te kort is: de lichtstralen komen samen achter het netvlies. Bril of contactlens zorgen ervoor dat de lichtstralen toch samenvallen op het netvlies. In bepaalde gevallen kan behandeling met ooglaser of implantlenzen.

Astigmatisme

Soms heeft het hoornvlies niet de vorm van een bol maar eerder van een ei of rugbybal: het oog is dan astigmaat, met een verschillende gezichtssterkte in de horizontale en verticale as. Wie astigmatisme heeft is meestal ook myoop of hypermetroop — het omgekeerde geldt niet. Astigmatisme kan gecorrigeerd worden met een bril met 'cylinder'; contactlenzen aanpassen is moeilijker. Een ingreep met ooglaser of implantlenzen kan astigmatisme definitief corrigeren.

Presbyopie

Vanaf 40-45 jaar is de ooglens minder soepel om het oog bij te trekken voor zien op korte afstand, waardoor lezen moeilijker wordt en een leesbril nodig is. Wie al hypermetroop was heeft een sterkere bril of dubbelzichtbril nodig; wie myoop is zal de bril aflaten om te lezen of voor een dubbelzichtbril kiezen. Ook voor presbyope patiënten kunnen ooglaser of implantlenzen in bepaalde gevallen een oplossing bieden.

Cataract

Cataract of staar is het gevolg van een verouderingsproces van de ooglens: de lens zelf wordt troebel, het zicht wazig, kleuren vervagen en contrasten verminderen. Cataract is progressief en kan in een ver gevorderd stadium tot blindheid leiden.

Voor de behandeling van cataract kunnen een bril of medicatie niet helpen — alleen een operatie stelt de patiënt in staat opnieuw scherp te zien. Tijdens die operatie vervangt de oogchirurg de troebele ooglens door een kunstlens. De techniek heet Phaco, eventueel met Femtolaser (FLACS), meestal onder druppelverdoving.

De oogarts adviseert over de soorten implantlenzen:

• Een unifocale implantlens, waarmee het vertezicht goed is maar een leesbril nodig blijft.
• Een multifocale implantlens of EDOF-implantlens (Extended depth of focus) zodat geen bril meer nodig is.

Dokter Vincke voert cataractoperaties uit in het AZ Oudenaarde en het Laser Refractie Centrum (LRC) in Sint-Martens-Latem, bij Gent.

Diabetes

Patiënten met diabetes of suikerziekte krijgen het advies jaarlijks een afspraak te maken bij de oogarts voor controle.

Diabetes kan de kleine bloedvaten in het netvlies aantasten en omliggend weefsel beschadigen. Door deze 'diabetische retinopathie' kan het zicht verminderen of vervormen.

Een gezonde levensstijl, een goede regeling van de suikerspiegel en controle van cholesterol en bloeddruk zijn belangrijk ter preventie. Naargelang de ernst kan diabetische retinopathie behandeld worden met een laseringreep of met inspuitingen met medicatie, om verdere netvliesschade te voorkomen.

Glaucoom

Glaucoom ('open hoek glaucoom') is een sluipende ziekte die schade veroorzaakt aan de oogzenuw door een te hoge oogdruk. Op termijn kunnen delen van het gezichtsveld uitvallen, eerst perifeer, later centraal. Onbehandeld kan glaucoom blindheid veroorzaken.

Zonder onderzoek weet de patiënt niet of hij beginnend glaucoom heeft, want symptomen ontstaan pas wanneer de oogzenuw al ernstig is aangetast. Daarom gaat best iedereen vanaf 40 jaar tweejaarlijks bij de oogarts langs voor een preventieve controle van oogdruk en oogzenuw (vanaf 30 jaar bij glaucoom in de eerstegraads familie). Door correcte behandeling kan de ziekte goed onder controle gehouden worden.

Naargelang de ernst en het stadium zijn verschillende behandelingen mogelijk: met oogdruppels, operatief of met de laser. 'Gesloten hoek glaucoom' of 'acuut glaucoom' is een andere aandoening die gepaard gaat met plotse hevige oogpijn en dringend behandeld moet worden.

Leeftijdsgebonden maculaire degeneratie (LMD)

LMD is een aandoening van de macula of gele vlek, het centrale deel van het netvlies waarmee we scherp zien. Deze oorzaak van slechtziendheid treft vooral patiënten boven de 65 jaar. Patiënten met LMD verliezen centraal scherp zicht en kunnen daardoor moeilijk lezen of gezichten herkennen; het zijzicht blijft goed.

Er bestaan twee soorten LMD:

• droge LMD: trage slijtage van het centrale netvlies
• natte LMD: plotse vochtuitstortingen en bloedingen in de gele vlek, snelle schade aan centraal zicht, dringende behandeling nodig

Patiënten met LMD krijgen het advies een gezonde levensstijl na te streven, met een dieet rijk aan groene groenten en onverzadigde vetten (vis), en vooral niet te roken. Om het netvlies gezond te houden worden vaak voedingssupplementen voorgeschreven.